Akut Stres Bozukluğu

Akut Stres Bozukluğu, kişinin yaşamını tehdit eden, beklenmedik ve travmatik bir olay sonrasında ortaya çıkan ruhsal bir tepkidir. Deprem, kaza, saldırı, kayıp, doğal afet, iş kazası veya ciddi sağlık sorunları gibi olaylar, kişinin psikolojik dengesini aniden sarsabilir. Böyle bir deneyimden sonra ortaya çıkan yoğun stres belirtileri, yalnızca olayın etkisiyle değil, kişinin travmaya verdiği biyolojik ve psikolojik tepkilerle de bağlantılıdır.

ASB, çoğu zaman olayın hemen ardından başlayan ve birkaç hafta sürebilen bir tablo olarak görülür. Ancak bu belirtiler zamanında fark edilmez ve profesyonel destek alınmazsa, daha kalıcı ruhsal bozukluklara, özellikle Travma Sonrası Stres Bozukluğu’na (TSSB) dönüşebilir. Bu nedenle, erken tanı ve müdahale büyük önem taşır.

Psikiyatri Uzm. Dr. Aylin Ağırman

Erken tanı ve doğru tedavi ile akut stres bozukluğu atlatılabilir. Profesyonel destek almak, ruhsal iyileşmenin en önemli adımıdır.

Akut Stres Bozukluğu Belirtileri

  • Yoğun kaygı ve huzursuzluk

  • Travmatik olayı tekrar tekrar yaşama (flashback, kabus)

  • Uyuşma, yabancılaşma ya da duygusal donukluk

  • Aşırı irkilme, tetikte olma hali

  • Uykusuzluk, dikkat dağınıklığı ve unutkanlık

  • Kaçınma davranışları (olayı hatırlatan yerlerden, kişilerden uzak durma)

Akut Stres Bozukluğu Belirtileri

  • Psikoterapi (Bilişsel Davranışçı Terapi – BDT): Olayın etkilerinin yeniden işlenmesi, baş etme mekanizmalarının güçlendirilmesi.
  • Travma Odaklı Terapi Yöntemleri: EMDR gibi travmatik anıların işlenmesine yönelik teknikler.
  • Gerektiğinde İlaç Tedavisi: Kaygı ve uyku sorunlarını düzenleyici destekleyici ilaçlar.
  • Psikoeğitim: Danışan ve yakınlarının süreç hakkında bilgilendirilmesi.

Neden Profesyonel Destek Önemli?

Travmatik olayların ardından verilen tepkiler “zamanla geçer” diye düşünülse de, akut stres bozukluğu çoğu zaman kendi kendine kaybolmaz. Profesyonel destek sayesinde kişinin yaşam kalitesi hızla artar ve uzun vadeli ruhsal sorunların önüne geçilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Genellikle 1 aydan kısa sürede seyreder. 1 ayı aşan ve devam eden belirtiler TSSB’ye işaret edebilir.

Evet. Yoğun travmatik bir olay yaşayan herkes, kişilik özelliklerinden bağımsız olarak bu bozukluğu geliştirebilir.

 

Tedavi edilmezse, kaygı bozuklukları, depresyon veya TSSB gelişme riski artar.

Hayır. Birçok vakada psikoterapi tek başına yeterli olabilir. Ancak ağır belirtilerde ilaç tedavisi eklenebilir.

Onu yargılamadan dinlemek, destek olmak ve profesyonel yardım alması için teşvik etmek en doğru yaklaşımdır.